dinsdag 7 januari 2014

Marine Gewoonten en Gebruiken 120-121

Marine gewoonten en gebruiken
Een korter uitporlied, waarvan men zegt, dat het 't officieele uitporlied was, luidde aldus :
Hier zeilen zij met God, verheven,
God zal de zonden ons verheven,
Al onze zonden en misdaad;
God is onz' troost en toeverlaat.
Kwart, kwart, Graaf Mauritskwartier te roer
En te waak zal gaan;

God, die verleen' ons zyn vree,
Geluk en behouden reis daarmee.
Graaf Mauritskwartier wilt boven komen,
Voor een goede reis willen wy God loven,
God loven, en danken Zynen Naam.

Komt er uit in Gods naam !
God, die wil ons goede schip bewaren
Mast, roer, kiel, staaf, steng en want
En al wat daar om en ane hangt,
Het staat altemaal in Gods hand.
God, die bewaar ons goede schip

Voor eenig kwaad en ongeluk:
Voor zee, voor zand, voor vuur en brand,
Voor de helschen boozen vyand,
Voor al het kwaad ons God bewaart.
Kwart, kwart, het is lang genoeg gekwart !

Komt, laat ons naar de wakers gaan
En zien wat gasten daarvoor staan
Met een pijpje tabak in de hand
En rooken eens voor het Vaderland.
Versche balie, malle gek,

Rijs uit je kooi, verversch je spek
En laat je glazen niet stille staan.
Er uit kwartier met alle man,
Roept God den Heer van harte an,
Van harte en van blijden zin,
Zoo verleent Hij ons mooi weer en voor den wind !"
Niet altijd ging het uitporren vergezeld van deze lang gerekte liederen. Bij slecht weer zal men zich wel belangrijk bekort hebben. Er is trouwens een veel korter uitporlied, dat luidde :
„Kwart, kwart, Graaf Mauritskwartier te roer en te waak zal gaan,
Graaf Mauritskwartier wilt boven komen, komt er uit in Gods naam;
kwart, kwart, het is lang genoeg gekwart; er uit kwartier met alle man."
Het Graaf Mauritskwartier was bakboord; het Prinsenkwartier stuurboord. Als het Prinsenkwartier uitgepord moest worden, zong men natuurlijk Prinsen-, inplaats van Graaf Mauritskwartier. Omstreeks 1890-1900 luidde het uitporlied aldus :
Rijzen, rijzen met verlangen,
Wil de man aan 't roer vervangen,
Laat de uitkijk niet langer staan,
Rijzen, rijzen in Gods naam.
't Is rijzen, 't is rijzen
't Is rijzen voor stuurboordskwartier.
Aan het begin van de 20ste eeuw werd de indeeling van stuuren bakboordskwartier vervangen door het divisiestelsel en sprak men van divisie A, B of C. Het uitporlied heeft zich daarbij aangepast, doch het was toen reeds belangrijk ingekort als volgt :
Rijzen, rijzen met verlangen,
Wil de man aan 't roer vervangen,
Laat de uitkijk niet langer staan.
Rijzen, rijzen in Gods naam.

Divisie A komt uit je kooien,
B heeft al reeds de wacht gedaan.
Rijzen, rijzen zonder schromen,
Rijzen, rijzen in Gods naam.
Aan de opleiding matroos en kwartiermeester, zoo b.v. op de „Nautilus", had men de gewoonte aan het uitporlied een of andere actueele gebeurtenis te verbinden om de opkomende wacht al reeds te waarschuwen, dat een bepaald werk was blijven liggen, of nog moest worden gedaan, o.a. „Rijzen, rijzen, ik zal het je maar zeggen, we zijn op de eerste wacht 'bij gaan leggen. Het regent dat het giet, er is geen ster of maan. Trek je laarzen dus maar aan", of : „Rijzen, rijzen, je moet het maar weten, we hebben het inhalen van de kor vergeten. Stuurboordskwartier is kwiek genoeg; daarom porren wij maar wat vroeg".
blz 120 - 121. wordt vervolgd..

Geen opmerkingen :