maandag 1 mei 2017

Eindeloze Nacht van Jan Douwes 21

Haar portret wordt beschadigd omdat de deur van de afgang van de officieren open staat. Ook de koelkast van de commandant moet eraan geloven. Door een haakse bocht vliegt de deur open en spatten de meeste van zijn flessen dure drank op de vloer uit elkaar. De geur van cognac en whisky waaiert uit over het schip.

Onze kwartiermeester, de stukscommandant, maakt zich er niet druk om. Tussen de aanvallen door verdwijnt hij naar de pantry van de commandant en komt terug met drankjes. "Als we toch naar de kelder gaan, dan eerst maar een afscheidsdronk op dit tranendal," zegt hij. Ook op een andere manier houdt hij de moed erin; met zijn mondharmonica blijft hij onverstoorbaar vrolijke deuntjes spelen.

"Hoor je niks meer, dan moet je even komen kijken of alles er nog aanzit," zegt hij tegen een ieder die het horen wil. Wij blijven maar onschendbaar, dus de drankjes blijven ook komen. Het is een wonder dat we niet stomdronken worden. Na afloop van de aanvallen zet ik de halfvolle flessen weer op hun plaats terug. Commandant Buikie heeft ons niet alleen puik door het vijandelijk vuur geloodst, ongewild heeft hij ook een beste borrel geschonken uit de flessen die niet sneuvelden.

De borrels van de kwartiermeester, zijn muziek en de flegmatiek van het mysterieuze onoverwinnelijke gevoel winnen het van de kramp in je buik. In je hoofd is het een warboel, want je weet dat je ieder moment naar de haaien kunt worden geschoten. Maar aan de andere kant zou je misschien ook wel levend uit deze heksenketel kunnen komen. Het geluk dat wij hebben is immers wonderbaarlijk. Stel dat het zo blijft ? Ik word heen en weer geslingerd tussen hoop en wanhoop. Wim heeft het wat dat betreft wat makkelijker. "Het is onze tijd nog niet," zo verklaart hij de manier waarop wij sloffen.

Onze vloot komt er niet helemaal zonder kleerscheuren vanaf. We zien hoe een jager op een rif loopt en zo hoog komt dat zeker twintig centimeter onderwaterverf zichtbaar is. De bemanning heeft zich inmiddels op de wal in veiligheid gebracht en ziet toe hoe het schip door een ontploffing wordt vernietigd. Wij vermoeden dat ze het zelf opblazen om te voorkomen dat het in handen van de vijand valt. Op 12 januari valt Tarakan en kunnen de japanners op Borneo doorstoten naar Balikpapan en Bandjermasin. Ambon valt op 30 januari, Makassar op Celebes valt op 8 februari, Timor en Palembang volgen medio februari.

Op 15 februari wordt ook het 'onneembare' Singapore veroverd en op 16 februari bezetten de Japanse strijdkrachten Palembang op Sumatra. Drie dagen later moeten wij in Straat Bandoeng ten zuidoosten van Bali een Japans konvooi aanvallen. Het is onze taak om alles wat in aanmerking komt zowel aan bakboord als aan stuurboord te vernietigen. Als we 's nachts door de straat varen worden we ontdekt door een Japanse jager, die een zoeklicht op ons richt. "Blaas dat licht uit," brult Van Geel vanaf de brug.

De stuksbemanning geeft een korte stoot met de 40 mm en ziet dat ze iets te laag schiet. Een fractie hoger, een volgend salvo, en het zoeklicht dooft. In het nagloeiende schijnsel zien we lichamen van het schip, duikelen. Een wee gevoel maakt zich van me meester als ik me realiseer dat we voor het eerst mensen naar beneden hebben geschoten, maar er is geen tijd om te denken. Alles wat in de buurt komt moet aan puin geschoten worden. Japanners proberen op Bali aan land te komen en wij moeten dat voorkomen. Zelf incasseren we deze nacht slechts een treffer in de nevelkamer, en een matroos raakt licht gewond door een rondvliegend scherfje. De officieren jammeren als kleine kinderen, want de nevel belet hen naar hun hutten te komen. Hun tandenborstels en pyama's zijn onbereikbaar. Na enkele uren is het euvel verholpen.

De volgende morgen moet ik van een officier z'n pijp uit de hut halen. "Heb je gezien dat er een barst in het fotolijstje van mijn vrouw zit," vraagt hij met een ernst alsof het mens zelf door een torpedo is getroffen. Ik erger me kapot aan de onbenulligheid van de man. Wij hebben een kastje van 80 x 80 centimeter, waar alles wat je bezit in moet worden gestouwd.
Wordt voortgezet

Geen opmerkingen :