woensdag 3 mei 2017

Eindeloze Nacht van Jan Douwes 22

De officier heeft een schrijfbureau in zijn hut, waar het fotolijstje vanaf is gevallen. Hij is waarschijnlijk nog nooit voor de mast geweest om te zien onder welke omstandigheden wij leven. Je hebt als bemanningslid meestal geen idee waar het schip zich op bepaalde momenten bevindt. Dan kan het gebeuren dat we opeens midden in de nacht de haven van Soerabaja binnenlopen. Hogelijk verbaasd kijk ik om me heen. Ik zie allemaal bekenden aan de wal. De djeroekboer, die zijn kleine sinaasappeltjes uitperst op geschaafd ijs, de pindaverkoper; ik zie de wasbaas en temidden van vele vrouwen en meisjes van de bemanning ontwaar ik warempel Hennie. "Hoe wist je in godsnaam dat ik zou binnenlopen, ik wist het zelf niet eens; vraag ik haar. "Mijn vriendin belt me altijd als de Java' er aan komt," zegt ze, "en zij heeft het weer van een andere vriendin.' Maar hoe die er aan komt weer ze ook niet.

Het is maar een kort verblijf, en als we weer uitvaren word ik bevangen door een onbehaaglijk voorgevoel. Zal ons geluk stand houden of zal er ditmaal iets gebeuren ? Het is mij bang te moede en ik omklem Hennie als nooit tevoren voor het aan boord gaan. Het zal ons laatste afscheid zijn. Java staat op het punt om in handen van de invasie-eenheden te vallen, maar de Nederlandse regering en de militaire top zijn van mening dat het tot het uiterste verdedigd moet worden, ook al ziet men de tamelijk hopeloze situatie wel in. De militaire inlichtingendiensten hebben zich danig vergist in de omvang en de slagvaardigheid van de Japanse krijgsmacht, maar de militaire eer staat op het spel, en de geallieerde vloot krijgt de opdracht de Japanse vloot aan te vallen.

Schout-bij-nacht Karel Doorman verstuurt op 21 februari een brief naar zijn familie, waarin hij schrijft : "Wij vechten met de rug tegen de muur, vooral na de val van Singapore, dus de kansen dat ik jullie later in het hiernamaals terugzie zijn oppervlakkig gezien groter dan die op het ondermaanse, doch met Gods hulp kan alles zich ten goede keren. In ieder geval is het beter te sterven als een man, dan te leven als een slaaf van Hitler en consorten" In de nacht van 25 op 26 februari maakt de Striking Force een zoektocht langs de noordoostkust van Java om de Japanse vloot te vinden. Die wordt niet aangetroffen, en de geallieerde schepen keren snel naar Soerabaja terug om olie in te nemen.

Op de zesentwintigste om 14.27 uur ontvangt commandant Karel Doorman op de 'De Ruyter' via een Catalina, een vliegboot van de Koninklijke Marine, het bericht dat de invasievloot zich nabij het eiland Bawean bevindt. De Striking Force vaart de vijand een half uur later noordwaarts tegemoet. Doorman smeekt om bescherming van jachtvliegtuigen, maar krijgt die niet. Om 16.12 uur krijgt de 'Electra' de eerste Japanse oorlogsschepen in het vizier en vier minuten later openen deze vanaf ongeveer zes kilometer het vuur.

Bij ons aan boord heeft die morgen sergeant Doekse een zeemansgraf gekregen. Hij is de avond tevoren aan een longontsteking overleden en wordt met militaire eer en een 'een-twee-drie in Godsnaam' overboord gezet. We worden de hele morgen gevolgd door Japanse gevechtsvliegtuigen die ons met bommen bestoken, maar die missen nog steeds hun doel. Later klinkt het alarm als plotseling opgedoken Japanse jachtvliegtuigen ons opnieuw met bommen beginners te bestoken. Ik moet plunje wassen en ben slechts gekleed in zwembroek, dus ren ik met kleren en laarzen in de hand naar kanon drie aan stuurboord, maak het stuk gevechtsklaar en trek razendsnel broek en hemd aan. Wij beschieten de vliegtuigen met onze 15 cm kanonnen en weten er zelfs twee te raken. De rest blijft vrij rondvliegen, omdat wij vanuit de lucht geen enkel tegenwicht kunnen bieden. De granaten vliegen me om de oren. Ze komen voor en ver achter het schip terecht. Ik kan geen vijandelijk schip ontdekken. De Japanse vloot bevindt zich nog op zo'n tweeëntwintig kilometer van ons schip. De Java' probeert de afstand te verkleinen, want ons geschut is pas op zeventien kilometer effectief. We leggen een rookgordijn aan om de vijand naderbij te lokken. Dat lukt, en wij schieten er flink op los.
Wordt voortgezet

Geen opmerkingen :