dinsdag 25 april 2017

Eindeloze nacht van Jan Douwes 19

Japan is de oorlog ingegaan om z'n gebied uit te breiden en zo de beschikking te krijgen over grondstoffen als olie, rubber en ertsen. De Japanse krijgsmacht blijkt gemotiveerd, slagvaardig, goed getraind en de invasie is intelligent voorbereid. Het grootste deel van de Filippijnen is binnen een maand veroverd, evenals Malakka. Eind december rukken de Japanners op richting Borneo en Nederlands-lndie. Begin januari hebben ze er slechts een etmaal voor nodig om Tarakan op Nederlands-Indisch grondgebied in te nemen. Onder invloed van deze ontwikkelingen slagen de militaire autoriteiten er na veel touwtrekken in om begin januari het American-British-DutchAustralian Commando (ABDA) te realiseren.

Ondanks de goede bedoelingen stijgt deze internationals samenwerking niet uit boven de kwalificatie 'ongeorganiseerd zooitje'. De onderlinge verschillen blijven, en de communicatie is uiterst gebrekkig. Terwijl de tegenstander een goed geoliede oorlogsmachine heeft die razendsnel oprukt. De Japanners denken een half jaar nodig te hebben om de Archipel geheel te veroveren. (Als op 9 maart 1942 de weerstand tegen de Japanse invasie wordt opgegeven blijken ze er zelfs maar drie maanden voor nodig te hebben gehad). Op 25 februari wordt de ABDA weer opgeheven, maar de geallieerde zeemacht blijft operationeel als de 'Combined Striking Force'. Schout-bij-nacht Karel Doorman heeft het commando over deze vlooteenheid vanaf de kruiser 'De Ruyter'. Uiteindelijk bestaat het geheel uit negen kruisers, twaalf torpedobootjagers, die in twee delen worden gesplitst, waarbij een van de Striking Forces Soerabaja als basis heeft en de ander Batavia. De Striking Force van Doorman wordt op 26 februari uitgebreid met de kruisers 'Exeter' en 'Perth' en de jagers 'Electra', `Encounter' en 'Jupiter'.

De Japanse invasievloot bestaat uit twee zware kruisers en twee torpedobootjagers, een konvooi-escorte van twee lichte kruisers, twaalf torpeodobootjagers en eenenveertig transportschepen. De Japanners hebben op zee een Licht overwicht op de geallieerden. In de lucht zijn ze absoluut superieur. De Striking Force wordt gehandicapt door het ontbreken van een gemeenschappijke structuur. De vlooteenheid heeft nooit eerder gezamenlijk kunnen oefenen. De verbindingssystemen zijn gebrekkig, waardoor men voornamelijk met de seinlamp most communiceren. De bemanning van alle schepen is slecht voorbereid en oververmoeid.

Het is mij een raadsel waarom zoveel personeel naar de wal verdwijnt en er steeds nieuwe gezichten aan boord verschijnen. Het zal wel hogere krijgskunde zijn om een goed op elkaar ingespeelde bemanning steeds weer uit elkaar te halen. De onhandigheid van de nieuwelingen en de ongemakken die dat oplevert bevorderen de sfeer niet. Ze maken teveel lawaai als anderen uitslapen van de nachtdienst. Ze kunnen het geschut niet bedienen. Ze weten niet hoe een munitietransport werkt. Wij kunnen er negen per minuut uitknallen, maar de nieuwe aanvoer kan dat tempo bij lange na niet bijhouden. Dus wordt de voorraad dan maar aan dek opgeslagen. Bij elk kanon tien hulzen en granaten in een soort flessenrek, waar je in het donker bijna je nek over breekt, maar ook dat went.

Ik beman overdag kanon zeven op de kampanje en 's nachts kanon drie stuurboord. In verband met het gevaar van splinters verdwijnen de meeste sloepen van het schip. De zwemvesten waren al opgeborgen in de daartoe bestemde bergplaatsen. Men wordt ingedeeld in reddingsvlotten die nog gemaakt moeten worden. En in geval van nood kan je victualien (levensmiddelen) bij de bottelier halen. Deze zijn over het gehele schip in bergplaatsen achter slot en grendel opgeslagen. Er is één sleutel en die bevindt zich onder de hoede van de bottelier. Het wegstoppen van de zwemvesten baart de officieren geen zorg. Ze mogen niet mee aan dek, want daar zouden ze eventueel beschadigd kunnen worden. De munitie krijgt in de voorraadrekken voorrang boven de reddingsvesten. Singapore is al snel gevallen en het overschotje aan Engelsen komt met hun schepen in Soerabaja aan. Hun nederlaag heeft de trots kennelijk niet aangetast. Ze stralen uit dat zij als grootste zeevarende natie ons wel even uit de nesten zullen halen.
Wordt voortgezet

Geen opmerkingen :