vrijdag 17 maart 2017

Eindeloze Nacht van Jan Douwes 6

De buurman heeft me al gewaarschuwd. Het zal een zware keuring zijn. Mijn kromme rug is geen aanbeveling en ik ga er met gemengde gevoelens heen. Van de vierentwintig kandidaten blijven er uiteindelijk slechts drie over. Daar ben ik er één van. Er volgt nog een huisbezoek, want de marine wil geen 'rooie rakkers' in de gelederen en neemt geen risico's. Mijn ouders stemmen er in toe om op de dag van het bezoek het vergezicht boven de haard te vervangen door een portret van de Koningin. Of het geholpen heeft weer ik niet, maar ik doorsta ook deze test. Daarna is het wachten geblazen tot ik word opgeroepen om in Vlissingen de opleiding te gaan volgen. Ik krijg nog te horen dat ik voor m'n vijfentwintigste niet mag trouwen, en dat is geen prettig bericht voor Loes, met wie ik al zo lang op weg ben naar dat ja-woord. Ik begin weer te twijfelen, wil wel en wil niet. Word verscheurd door tweestrijd. Ik laat veel achter en toch, de toekomstkansen lokken. M'n oproep maakt een eind aan die onzekerheid. Ik scheur de envelop open, en de datum brandt op mijn netvlies : 4 Mei 1938, de dag waarop mijn Leven een drastische wending neemt.

Aan de kade in Vlissingen maak ik kennis met mijn nieuwe thuis, het opleidingsschip 'Noord-Brabant'. Een lust voor het nog met nog een echte zeilmast, drie ra's, een kraaienest, staand want en alles was er verder bij hoort. Dit historische marine ram-schip zal mijn toekomst inluiden. Het kromgebogen kantoormannetje meldt zich om te worden klaargestoomd tot een ferme marineman. Van minkukel tot kerel van stavast in een paar maanden. De marine heeft er weinig moeite mee om schlemielige jongetjes om te vormen tot stoere knapen. Vanaf de eerste dag is correcte houding voorwaarde. Afhangende schouders, vooruitgestoken buik of een afgezakte kin behoren tot het verleden. Er loopt altijd wel een hogere in rang die bereid is je daar zonder veel omhaal van woorden op te attenderen. En het werkt nog ook! Binnen drie maanden ben ik fysiek een model marineman; ik merk het aan mijn burgerkleren, die nu als een slecht gesjorde kooi om me heen hangen en allemaal vermaakt moeten worden.

Wij zijn de eerste lichting die niet meer geheel kaal wordt geknipt, maar een soort bloempot-coupe krijgt aangemeten. De jongens die drie maanden eerder zijn opgekomen balen, want ze hadden zich verheugd op de gebruikelijke spot, die de nieuwe kalen ten deel valt. Die kans krijgen zij niet, wij hebben als verse aanvoer meer haar op ons hoofd dan zij in die drie maanden konden laten groeien en dat steekt. Ze maken ons uit voor doetjes, die kennelijk bang zijn kou te vatten. We laten het allemaal over ons heengaan; over drie maanden is het onze beurt met de lichting die dan acte de presence geeft. Iedere dag heeft een vast patroon; om zeven uur is het reveille, waarna meteen de kooi wordt gesjord.

Zo'n kooi bestaat uit een stuk zeildoek met scheerlijnen, een matrasje, een paardeharen kopkussentje en een deken. Wel nauwgezet sjorren, want het moet volgen het boekje. Gaat het fout, dan moet het opnieuw. Eerst de kopslag, drie halve steken en dan de nekslag. Termen die zullen uitsterven, want de kooi is inmiddels verleden tijd. Jammer, want je slaapt in geen enkel bed zo lekker. Het is er heerlijk warm en je merkt er niets van als het schip slingert. De kooi wordt bevestigd aan de daarvoor bestemde klambaaien. Hij wordt iedere avond opnieuw opgehangen en 's morgens na het sjorren in een opbergruimte aan dek gestouwd. Er zijn aan boord geen gescheiden slaap- en eetverblijven. In de ruimte waar Is nachts kooien hangen, staan overdag de banken en tafels waaraan gegeten wordt en 's avonds wordt er gerecreeërd. Als de kooi gesjord is moet je je wassen; dat gebeurt in de buitenlucht aan dek en vanzelfsprekend met ijskoud water. Met een geemailleerde schaal schep je het uit grote houten kuipen, balies genaamd. Je zet de schaal op het dek en wast je met ontbloot bovenlijf. Gebeurt de wassing niet volgen de voorschriften dan maakt de kwartiermeester je daarop attent door de schaal water over je heen te gooien. In de winter moet eerst het ijs in de balies stuk geslagen worden.
Word voortgezet

Geen opmerkingen :